Tandwielen die in elkaar grijpen - De eerste stap richting werk

Tekst: Jeanette van Haasen

De unieke combi van coaching, opleiding en werkgeversverbinding werpt nu al vruchten af. ‘We vullen de arbeidskrapte in de metaalsector anders in’, zegt Toine Bastings van SMVT. ‘Daarbij kijken we gericht naar het individu’, reageert Pieter Hesius van Peijnenburg Re-integratie. ‘Het draait allemaal om de juiste aandacht’, aldus Anja van Bladel van Techniek Coalitie Brabant.

De werktitel ‘Samen aan de slag voor meer vakkrachten’ sluit goed aan bij de kern van deze samenwerking in het Tilburgse. Het traject staat voor maatwerk en praktijk en dat is ook precies wat het biedt. Deelnemers worden voorbereid op een duurzame functie in de metaalsector, waarbij leeftijd of achtergrond geen belemmering vormt. Motivatie en inzet zijn bepalend voor deelname en succes.

Bewust anders

Dit traject is onderdeel van een breder project onder dezelfde werktitel dat vanuit de branches zelf is opgezet. De aanpak is bewust anders ingericht dan gebruikelijk. Waar eerder vaak werd gezocht naar beschikbare plekken bij werkgevers voor mensen zonder de juiste ervaring, hebben de partners dit nu omgedraaid. Zij zorgen dat deelnemers worden voorbereid om de stap naar werk te maken en direct van waarde kunnen zijn binnen een technisch bedrijf. Het betreft een voorschakeltraject. Deelnemers krijgen in elf weken zowel vakinhoudelijke kennis als werknemersvaardigheden aangeleerd die nodig zijn om de stap naar een nieuwe branche te maken. De inhoud is afgestemd op de vraag van regionale werkgevers. De branche heeft hierin een actieve rol gepakt door het traject op te zetten en te financieren. ‘Het is mooi om te zien dat de metaalbranche zelf het voortouw neemt’, aldus Pieter Hesius van Peijnenburg Re-integratie.

Affiniteit en interesse

‘De traditionele manier werkt niet meer en kost alle partijen enorm veel tijd. En dan nog is er geen garantie dat er een match zal zijn’, begint Toine Bastings, directeur van SMVT dat de opleidingen verzorgt. ‘Onze mensen zijn gemotiveerd, hebben elf weken een vooropleiding gevolgd, intussen stagegelopen bij een bedrijf in de regio en kozen bewust voor de metaalsector.’ ‘Deelnemers die aan dit traject hebben deelgenomen zijn zeer divers’, zegt Pieter Hesius, directeur en mede-eigenaar van Peijnenburg Re-integratie. ‘Sommige van hen zitten pas kort thuis, anderen zijn uitgevallen door een burn-out, hebben een ongeluk gehad of om een andere reden op dit moment geen werk. Van jong tot oud, ze hebben één ding gemeen: affiniteit met techniek en interesse in de metaalsector.’ ‘Kijk naar Pieter’, stelt Anja van Bladel, arbeidsmarktcoach Midden en West-Brabant, als voorbeeld. ‘Pieter, 33 jaar, was universitair afgestudeerd en doodongelukkig met zijn kantoorbaan. Hij nam deel aan het traject en werkt nu in een metaalbedrijf. Hij is helemaal tot bloei gekomen en zijn leven is compleet veranderd.’

Voorschakeltrajecten

Precies hier is het ze om te doen: een concrete oplossing bieden voor de metaalbranche door expertise en ervaring te bundelen. Zo begeleidt Peijnenburg Re-integratie mensen naar duurzame en passende jobs. Het ondersteunt mensen die de switch willen maken met gerichte coaching en doet dit voor o.a. het UWV, gemeentes en werkgevers. Sinds dit jaar mag de organisatie zich specialist noemen van voorschakeltrajecten, bedoeld om mensen datgene te leren wat ze werkelijk nodig hebben om de eerste stap naar verschillende branches te maken. Dit specifieke traject draait inmiddels op meerdere locaties in Nederland. In Tilburg vindt de selectie van deelnemers plaats door Peijnenburg Re-integratie, Techniek Coalitie Brabant en SVMT. Er wordt zorgvuldig gekeken of het traject passend en haalbaar is. Dit gebeurt via een intakegesprek, een talentscan, een technisch assessment en een meeloopdag.

7000 Brabantse bedrijven

De basistraining van vier weken, twee dagen per week bij SVMT, leert de deelnemer de basis van metaaltechniek: tekenen, meten, boren, lassen en veilig werken. Daarnaast krijgen deelnemers één dag per week training vanuit Peijnenburg Re-integratie. Dan kiest de kandidaat een specialisme. Vervolgens loopt de kandidaat mee bij een regionaal bedrijf. Tijdens wekelijkse terugkomdagen wordt doorgeleerd en verdiept wat de deelnemer in de praktijk bij de werkgever tegenkomt. Is er een goede klik met het bedrijf, dan zijn er kansen voor een dienstverband en verdere ontwikkeling. Techniek Coalitie Brabant tenslotte onderhoudt nauwe verbindingen met werkgevers en helpt overstappers concreet aan werk in de techniek. ‘We zetten in op slimmer werken, leren en ontwikkelen en het aantrekken van nieuwe medewerkers’, legt Anja uit. ‘We helpen mensen die graag iets met hun handen willen doen, maar die bijvoorbeeld de verkeerde opleiding hebben gekozen. Daarvoor hebben we een vacaturebank waar zo’n 7000 bedrijven in Brabant uit de technische branche gratis hun vacatures plaatsen. Het is een lastige tijd, veel bedrijven gaan failliet. Er komen dus veel vakmensen beschikbaar. Ook die mensen willen we meteen onderbrengen voor behoud van de branche.’

Vaardigheden onder de knie

‘Je werkt met een doelgroep die wezenlijk toekomst ziet in deze branche’, zegt Pieter die de trajecten coördineert. ‘Het gaat ons niet om te kunnen opleiden om op te leiden. We zorgen er concreet voor dat iemand voldoende vaardigheden onder de knie krijgt om dat eerste stapje te kunnen zetten richting werk. De een maakt vele meters op de vloer, de ander gaat een BBL- traject in of een avondcursus doen. Ieder volgt een eigen route en leert op een eigen manier. SVMT sluit hier naadloos op aan.’ Andere voorbeelden genoeg. Zoals dat van Jacqueline, 55 jaar. Ze werkte ruim vijftien jaar in de metaal en kwam door reorganisatie in de thuiszorg terecht. ‘Ik miste de geur van metaal’ liet ze Anja weten. Jacqueline bezocht de Dagen van Techniek en was meteen enthousiast. Ze volgde het traject en kon vervolgens kiezen uit verschillende jobs bij metaalbedrijven. Hidde, 29 jaar, had geen afgeronde HBO- opleiding en slechts beperkte werkervaring in een specifieke richting. Maar hij ontdekte dat hij graag met zijn handen werkt. Via het zijinstroomtraject maakte hij kennis met de metaal. Hidde is nu elf weken onderweg. ‘Dit dus’, reageert Anja voldaan. ‘Samen aan de slag voor meer vakkrachten leidt tot prachtige resultaten. Voor Jacqueline ligt een vast contract in het vooruitzicht en Hidde heeft onlangs te horen gekregen dat hij na het behalen van zijn certificaat een contract krijgt bij zijn stagebedrijf. Hier worden we enorm blij van.’

Financiering

Uiteraard was dit niet mogelijk geweest zonder financiering door partijen die net zo in een toekomst in de metaal geloven als de bedenkers van dit initiatief. Middels het traject ‘Samen aan de slag voor meer vakkrachten’ doet de branche, waaronder OOM, A&O Metalelektro en Doorzaam, een stevige duit in het zakje. De Europese Unie op haar beurt draagt ook bij en het zijn de brancheverenigingen zelf die in een nieuwe medewerker investeren en deze naar de branche toetrekken. ‘Eenmaal in deze branche aan het werk, zijn er veel mogelijkheden om jezelf door te ontwikkelen’, zegt Pieter. ‘Ik ken geen branche waarin dit zo sterk wordt gestimuleerd dan in die van de metaal.’

Snel inzetbaar en productief

Dat dit traject een concrete oplossing biedt voor de branche, is nu al voelbaar. De aanvragen van bedrijven stromen binnen. Werkgevers vragen Anja regelmatig wanneer de volgende groep uitstroomt. Het traject speelt immers in op de behoeften van werkgevers. ‘Vergeet niet dat de markt verandert’, werpt Toine op. ‘Bedrijven willen mensen die echt willen. Die kijken nauw naar waar ze wel en niet op inzetten. In een tijd waarop flink wordt bezuinigd op onderwijs, vangen wij dit oplossingsgericht voor ze op. Na het doorlopen van het traject zijn ze bij ons zover dat ze snel inzetbaar en productief zijn voor de werkgever met de basisvaardigheden voor de verspaning. We hopen niet alleen dat ze voor de werkgever van betekenis zijn, maar ook dat ze zich verder specialiseren voor een vervolgtraject.’

Meer dan vakinhoudelijk

De wijze waarop dit parcours wordt aangevlogen is mede zo succesvol door de laagdrempeligheid. Dit is een gevolg van de begeleiding die door Peijnenburg Re-integratie vanaf het begin goed wordt neergezet. Zij staan vanaf dag één naast de deelnemer en bieden continue ondersteuning gedurende het traject. Toine: ‘Omdat mensen direct door hen aan de hand worden meegenomen, is het makkelijker om die switch te maken. Kandidaten weten dat ze kunnen terugvallen op een club mensen die hen ondersteunt en in hen gelooft.’ Pieter gaat verder: ‘Dit maakt het verschil. Je hebt in SVMT een opleider die maatwerk verleent. Je hebt Techniek Coalitie Brabant die direct naast de werkgevers staat en je hebt persoonlijke begeleiding vanuit Peijnenburg Re-integratie dat niet alleen kijkt naar het vakinhoudelijke, maar ook aandacht schenkt aan omgangsvormen en communicatie, zelfs naar de cultuur die in een bedrijf heerst.’

Triade die werkt

Peijnenburg Re-integratie, SVMT en Techniek Coalitie Brabant; een triade die werkt. Tandwielen die perfect in elkaar grijpen voor een draaiende beweging. ‘Het is onbetaalbaar als je ziet dat je mensen echt naar werk helpt’, zegt Anja. Pieter: ‘Dan voel je trots. Trots richting de mensen zelf en trots omdat het ons lukt om met z’n drieën de juiste handvatten aan te reiken.’ Ook Toine is content met deze combinatie: vanuit ieders vakgebied samen het verschil maken. Met de neuzen dezelfde kant op samen de schouders eronder zetten. ‘We hebben gezien dat het anders moet en het vervolgens ook anders gedaan’, zegt hij. ‘Dan ontdek je dat het ook echt anders kán. In slechts drie maanden tijd hebben we verschillende zijinstromers aan een job in de metaal geholpen. Zij zijn enthousiast met hun nieuwe baan, de werkgevers zijn blij met hen. Kijk, in elf weken kun je niemand opleiden tot een volwaardig verspaner, maar je kan al de basisvaardigheden meegeven om te zorgen dat ze in ieder geval het werk kunnen uitvoeren waarmee je de werkgever meteen helpt aan een nieuwe vakkracht en tegelijkertijd de branche ondersteunt.’

Doorpakken

Kortom, een veelbelovend begin voor meer vakkrachten in de metaalbranche. Het omscholingstraject is gestart in Cuijk en Tilburg en heeft zich inmiddels uitgebreid naar Deurne, Eindhoven en Nieuwegein, waar deelnemers al zijn begonnen. In Breda en Nijmegen starten binnenkort de eerste groepen. ‘We pakken nu stevig door, hand in hand met de brancheverenigingen en de opleidingsfondsen’, zegt Pieter. Anja en Toine tot slot: ‘Vanaf mei start er weer een nieuwe groep. Na de zomervakantie, op 1 september, starten we opnieuw met nieuwe groepen. Daarna kan er iedere twee maanden een nieuwe groep van start gaan.’

Bedrijven willen mensen die echt willen

Ontdekken dat het anders kan